آسايش و آرامش در عصر مهدوي
اشاره
« رفاه و آسايش » و در كنار آن « امنيت و آرامش » از نيازهاي حياتي و اساسي انسان محسوب مي شود كه بدون وجود آنها تداوم زندگي سالم و پويا در دنيا ناممكن مي شود. اين دو مشخصه مهم از مدينه فاضله اسلامي در عصر مهدوي به زيباترين وجه و در اوج كمال به عينيت درمي آيند. در ذيل به اين دو ويژگي نگرشي مجمل و در عين حال روشن و گويا داريم .
رفاه و آسايش
مدينه فاضله اسلامي مدينه رفاه و آسايش همگاني است رفاه و تنعم بدان سان كه ديگر نيازمند و صاحب حاجتي در سطح جامعه يافت نمي توان كرد. يك دليل مهم بر اين امر توزيع عادلانه ثروتها و منابع است . در شهر عدالت كه حقوق انسانها محور توجه و برنامه ريزي است بالطبع بذر اين توجه محصولي چون رفاه و برخورداري همگاني از مواهب الهي در پي خواهد داشت . هم در تعاليم ديني و هم در آموزه هاي علمي و تجربي بشر به روشني به اين واقعيت راه برده ايم كه در صورتي جامعه از غنا و بهره مندي عمومي سرشار خواهد گشت كه پيشاپيش از عدالت سيراب گرديده باشد و مشكل كشورها در حال حاضر و در قرون و اعصار متمادي كمبود منابع و مواهب طبيعي بر گستره خاك نبوده بلكه توزيع ناعادلانه آنها بوده است .
آنچه در روايات ظهور در اين خصوص آمده است نشان مي دهد كه خواستها و آرزوهاي مادي انسان در جدول توجهات آرمان شهر اسلامي نه تنها از ياد برده نشده بلكه حتي در صدر توجه و عنايت قرار گرفته است و انسانها به دليل داشتن چنين خواستهايي نه تنها مورد نكوهش قرار نگرفته اند بلكه بر توجه خداوند در پاسخ به اين خواهشها تاكيد فراوان رفته است :
پيامبر گرامي اسلام (ص ) مي فرمايد :
« در امت من مهدي قيام كند... و در زمان او مردم به چنان نعمت و برخورداري و رفاه دست يابند كه در هيچ زماني دست نيافته باشند. (و اين رفاه شامل تمامي انسانها خواهد بود چه ) نيكوكار و چه بد كار. آسمان مكرر بر آنان ببارد (كنايه از وفور مواهب طبيعي ) و زمين چيزي از روييدنيهاي خود را پنهان نسازد . » 1
در روايات ديگر سخن از كثرت مال 2 وفور نعمتها بارانهاي پي در پي سبكباري و رهايي از بارهاي سنگين زندگي 3 آسودگي از رنج طلب كردن و نيافتن سخني از اداي قرض تمام مقروضين و اداي دين تمام صاحبان دين است سخن از بي نيازي تمام انسانهاست و سخن از بذل و بخشش امام (ع ) بر همگان است به طوري كه از طلب مال و بخشش ديگران بي نياز گردند . 4 در آن جا سخن از عمران و آبادي تمامي عرصه خاك است به گونه اي كه چون آن حضرت قيام كند همه خرابيها را آباد كند 5 تمامي سطح زمين را از سرسبزي و نشاط و طراوت بپوشاند 6 گنجها و معادن زمين همگي مورد استخراج قرار گيرند و زمين آنچه را كه در درون مخفي داشته براي رفاه و آسايش انسانها به دست او خواهد سپرد .7
امنيت و آرامش
به اعتقاد روان شناسان از مهم ترين نيازهاي اساسي بشر كه در هرم نيازهاي وي جايگاه ويژه اي دارد نياز به امنيت است . البته اين نياز در ابعاد مختلفي تجلي مي يابد امنيت اخلاقي امنيت اقتصادي امنيت حقوقي امنيت اجتماعي و خانوادگي و.... آنچه از حجم زيادي از روايات ظهور برمي آيد نشان مي دهد كه مدينه فاضله اسلامي شهر امن و سلام است آن هم امنيت در معناي واقعي و در تمامي ابعاد آن .
در روايتي از امام صادق (ع ) در تفسير آيه شريفه :
« وعدالله الذين آمنوا منكم .... ليستخلفنهم في الارض ... و ليبدلنهم من بعد خوفهم امنا. »
مي فرمايد :
« نزلت في القائم و اصحابه » . 8
يعني وعده خداوند مبني بر اينكه وحشت و خوف مومنان را به امنيت و سلام تبديل مي كند در زمان ظهور آن حضرت معني و مصداق كامل مي يابد و انسانها در آن موعد شريف است كه مي توانند با قلبي آسوده و فارغ از هرگونه دغدغه اقتصادي حقوقي اخلاقي و اجتماعي سر بر بالين آرامش بگذارند و زندگاني دنيا را دور از خطرهاي دلهره آميز هميشگي ببينند. بنابراين گردنه هاي پر خطر و پر نشيبي كه در زندگي هر انسان به واسطه روابط نادرست حاكم در اجتماع پديد مي آيد در آرمان شهر اسلامي جايي و جايگاهي ندارد. اين نيز سعادتي است زميني در يك شهر آرماني و آسماني . 9
پاورقي :
.1 « بحارالانوار » ج .78 51
.2 « همان مدرك » ج .88 51
.3 « همان مدرك » ج .123 51
.4 « همان مدرك » ج .390 52
.5 « كمال الدين » .331
.6 « بحارالانوار » ج .104 10
.7 « همان مدرك »
.8 « كتاب الغيبه » 240 ذيل آيه 55 سوره نور .
.9 چشم به راه مهدي (عج ) دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم 203 ـ201
آنچه از حجم زيادي از روايات ظهور برمي آيد نشان مي دهد كه امنيت و آسايش در معناي واقعي و در ابعاد اخلاقي اقتصادي حقوقي اجتماعي و خانوادگي در حكومت جهاني مهدي موعود استقرار مي يابد
روايات ظهور نشان مي دهد كه خواست ها و آرزوهاي مادي انسان در جدول توجهات آرمان شهر اسلامي نه تنها از ياد برده نشده بلكه در صدر توجه و عنايت قرار گرفته است
پيامبر اكرم (ص ) :
در امت من مهدي قيام كند... و در زمان او مردم به چنان نعمت و برخورداري و رفاه دست يابند كه در هيچ زماني دست نيافته باشند... آسمان مكرر بر آنان ببارد و زمين چيزي از روييدني هاي خود را پنهان نسازد