آسايش و آرامش در عصر مهدوي

اشاره
« رفاه و آسايش » و در كنار آن « امنيت و آرامش » از نيازهاي حياتي و اساسي انسان محسوب مي شود كه بدون وجود آنها تداوم زندگي سالم و پويا در دنيا ناممكن مي شود. اين دو مشخصه مهم از مدينه فاضله اسلامي در عصر مهدوي به زيباترين وجه و در اوج كمال به عينيت درمي آيند. در ذيل به اين دو ويژگي نگرشي مجمل و در عين حال روشن و گويا داريم .

رفاه و آسايش
مدينه فاضله اسلامي مدينه رفاه و آسايش همگاني است رفاه و تنعم بدان سان كه ديگر نيازمند و صاحب حاجتي در سطح جامعه يافت نمي توان كرد. يك دليل مهم بر اين امر توزيع عادلانه ثروتها و منابع است . در شهر عدالت كه حقوق انسانها محور توجه و برنامه ريزي است بالطبع بذر اين توجه محصولي چون رفاه و برخورداري همگاني از مواهب الهي در پي خواهد داشت . هم در تعاليم ديني و هم در آموزه هاي علمي و تجربي بشر به روشني به اين واقعيت راه برده ايم كه در صورتي جامعه از غنا و بهره مندي عمومي سرشار خواهد گشت كه پيشاپيش از عدالت سيراب گرديده باشد و مشكل كشورها در حال حاضر و در قرون و اعصار متمادي كمبود منابع و مواهب طبيعي بر گستره خاك نبوده بلكه توزيع ناعادلانه آنها بوده است .
آنچه در روايات ظهور در اين خصوص آمده است نشان مي دهد كه خواستها و آرزوهاي مادي انسان در جدول توجهات آرمان شهر اسلامي نه تنها از ياد برده نشده بلكه حتي در صدر توجه و عنايت قرار گرفته است و انسانها به دليل داشتن چنين خواستهايي نه تنها مورد نكوهش قرار نگرفته اند بلكه بر توجه خداوند در پاسخ به اين خواهشها تاكيد فراوان رفته است :
پيامبر گرامي اسلام (ص ) مي فرمايد :
« در امت من مهدي قيام كند... و در زمان او مردم به چنان نعمت و برخورداري و رفاه دست يابند كه در هيچ زماني دست نيافته باشند. (و اين رفاه شامل تمامي انسانها خواهد بود چه ) نيكوكار و چه بد كار. آسمان مكرر بر آنان ببارد (كنايه از وفور مواهب طبيعي ) و زمين چيزي از روييدنيهاي خود را پنهان نسازد . » 1
در روايات ديگر سخن از كثرت مال 2 وفور نعمتها بارانهاي پي در پي سبكباري و رهايي از بارهاي سنگين زندگي 3 آسودگي از رنج طلب كردن و نيافتن سخني از اداي قرض تمام مقروضين و اداي دين تمام صاحبان دين است سخن از بي نيازي تمام انسانهاست و سخن از بذل و بخشش امام (ع ) بر همگان است به طوري كه از طلب مال و بخشش ديگران بي نياز گردند . 4 در آن جا سخن از عمران و آبادي تمامي عرصه خاك است به گونه اي كه چون آن حضرت قيام كند همه خرابيها را آباد كند 5 تمامي سطح زمين را از سرسبزي و نشاط و طراوت بپوشاند 6 گنجها و معادن زمين همگي مورد استخراج قرار گيرند و زمين آنچه را كه در درون مخفي داشته براي رفاه و آسايش انسانها به دست او خواهد سپرد .7
امنيت و آرامش
به اعتقاد روان شناسان از مهم ترين نيازهاي اساسي بشر كه در هرم نيازهاي وي جايگاه ويژه اي دارد نياز به امنيت است . البته اين نياز در ابعاد مختلفي تجلي مي يابد امنيت اخلاقي امنيت اقتصادي امنيت حقوقي امنيت اجتماعي و خانوادگي و.... آنچه از حجم زيادي از روايات ظهور برمي آيد نشان مي دهد كه مدينه فاضله اسلامي شهر امن و سلام است آن هم امنيت در معناي واقعي و در تمامي ابعاد آن .
در روايتي از امام صادق (ع ) در تفسير آيه شريفه :
« وعدالله الذين آمنوا منكم .... ليستخلفنهم في الارض ... و ليبدلنهم من بعد خوفهم امنا. »
مي فرمايد :
« نزلت في القائم و اصحابه » . 8
يعني وعده خداوند مبني بر اينكه وحشت و خوف مومنان را به امنيت و سلام تبديل مي كند در زمان ظهور آن حضرت معني و مصداق كامل مي يابد و انسانها در آن موعد شريف است كه مي توانند با قلبي آسوده و فارغ از هرگونه دغدغه اقتصادي حقوقي اخلاقي و اجتماعي سر بر بالين آرامش بگذارند و زندگاني دنيا را دور از خطرهاي دلهره آميز هميشگي ببينند. بنابراين گردنه هاي پر خطر و پر نشيبي كه در زندگي هر انسان به واسطه روابط نادرست حاكم در اجتماع پديد مي آيد در آرمان شهر اسلامي جايي و جايگاهي ندارد. اين نيز سعادتي است زميني در يك شهر آرماني و آسماني . 9
پاورقي :
.1 « بحارالانوار » ج .78 51
.2 « همان مدرك » ج .88 51
.3 « همان مدرك » ج .123 51
.4 « همان مدرك » ج .390 52
.5 « كمال الدين » .331
.6 « بحارالانوار » ج .104 10
.7 « همان مدرك »
.8 « كتاب الغيبه » 240 ذيل آيه 55 سوره نور .
.9 چشم به راه مهدي (عج ) دفتر تبليغات اسلامي حوزه علميه قم 203 ـ201
آنچه از حجم زيادي از روايات ظهور برمي آيد نشان مي دهد كه امنيت و آسايش در معناي واقعي و در ابعاد اخلاقي اقتصادي حقوقي اجتماعي و خانوادگي در حكومت جهاني مهدي موعود استقرار مي يابد
روايات ظهور نشان مي دهد كه خواست ها و آرزوهاي مادي انسان در جدول توجهات آرمان شهر اسلامي نه تنها از ياد برده نشده بلكه در صدر توجه و عنايت قرار گرفته است
پيامبر اكرم (ص ) :
در امت من مهدي قيام كند... و در زمان او مردم به چنان نعمت و برخورداري و رفاه دست يابند كه در هيچ زماني دست نيافته باشند... آسمان مكرر بر آنان ببارد و زمين چيزي از روييدني هاي خود را پنهان نسازد

بشارت

اي دل بشارت مي دهم خوش روزگاري مي رسد

شاهد يا مشهود امام زمان

حضرت آيت الله جوادي آملي
نظاره جمال دلرباي مهدوي (عج ) آرزوي مشتاقان و منتظران اوست . بسا كساني كه به شوق نيل به چنين سعادتي رياضت ها و دشواري ها كشيده اند و شب و روز به زبان حال و قال عرضه داشته اند : « اللهم ارني الطلعه الرشيده » (1 ) اما در اين ميان مشتاقان صاحب معرفت بيشتر وجهه همت خويش را مصروف آن داشته اند تا پيش از آنكه شاهد امام (ع ) باشند مشهود وجود مباركش گردند و به مقام ترانا و نراك (2 ) باريابند چرا كه امام معصوم (ع ) همان طور كه مظهر جميع صفات و اسماي الهي است مظهر اسماي بصير و شهيد نيز هست .
نگاه ذات اقدس خداوندي دو شيوه و دو مرتبه است : .1 نگاه عمومي كه آياتي همچون بكل شي بصير(3 ) علي كل شي شهيد(4 ) بكل شي عليم (5 ) و لا يعزب عنه مثقال ذره (6 ) مبين آن اند و بر اساس آن چيزي در عالم نيست كه از سيطره علم ذات اقدسش و نگاه وجود مباركش بيرون باشد.
.2 نگاهي خاص كه از آن اولياي اوست و همه كس از فيض چنين نظاره اي بهره ندارد زيرا خداي سبحان هرگز عده اي را به چنين نگاهي نظاره نمي كند : و لا يكلمهم الله و لا ينظر اليهم يوم القيمه (7 ) و اين همان نگاه تشريفي اي است كه در دعاهاي مختلف از ذات اقدسش خواستاريم . و انظر الينا نظره رحيمه . (8 )
وجود مبارك امام عصر نيز بر اساس مظهريت خداي سبحان از هر دو شيوه نگاه بهره مندند. ايشان بر پايه نگاه عام خود همه اعمال ما را به اذن خدا مي داند و آن را مي بيند حتي از اعمال جوارح و جوانح ما آگاه است چرا كه او قلب قلب ها و جان جان هاست . آن وجود شريف با آنكه از همگان آگاه است و همه را به چنين شيوه فراگيري مي بيند عده اي را هرگز نگاه نمي كند و اين قهر همان جلوه و لا ينظر اليهم است .
آن كه خويش را در محضر و مشهد امام (ع ) ديد مي كوشد تا لايق نگاه تشريفي امام (ع ) گردد و در چنين مقامي است كه از لغزش ها زلت ها و عثرات آن حفظ مي گردد و از فيض آن نظاره توفيق مي يابد و گرنه تنها ديدار جمال آن حضرت سعادت را تضمين نمي كند. همانطور كه بسياري كسان نبي اعظم اسلام (ص ) يا وجود گرامي علي بن ابي طالب يا معصومان ديگر(ع ) را ـ حتي گاه چند معصوم را ـ ديدند و كلامشان را شنيدند اما هيچ بهره اي نبردند.
بهتر آن است كه انسان مشهود نظره رحيميه معصوم باشد تا تنها شاهد چهره او چرا كه نگاه يكسويه اي كه نظر شريف آنان را جلب و جذب نسازد اثري نخواهد داشت
(منبع : امام مهدي (عج ) موجود موعود حضرت آيت الله جوادي آملي )
پاورقي :
1 ـ البلدلامين ص 83
2 ـ اقبال الاعمال ص 607
3 ـ سوره ملك آيه .19
4 ـ سوره مائده آيه .117
5 ـ سوره بقره آيه .29
6 ـ سوره سبا آيه .3
7 ـ سوره آل عمران . آيه .77
8 ـ اقبال الاعمال ص .608